Focaccia

Bijgerecht voor 4-8 mensen

Ingrediënten
  • 275 gr water
  • 1 tl gist

  • 320 gr tarwebloem
  • 1 tl zout

  • 2 el koudgeperste olijfolie + om in te vetten

  • eventuele topping: tomaat, rozemarijn, olijven, gekookte aardappel, (rode) ui, verkruimelde notenkaas, knoflook, etc.
  • grof zout
Recept

Los 1 tl gist op in 275 gr water.

Weeg 320 gr tarwebloem bovenop het water en voeg 1 tl zout toe.

Mix alles met een spatel/houten lepel samen tot een (nat) deeg.

Doe 2 el olie in een schone kom. Leg het deeg daar in en laat 18-24 uur rijzen in de koelkast tot het dubbel zo groot is en allemaal bubbels heeft.

Bekleed, als het deeg helemaal gerezen is, een bakplaat/bakvorm/ovenschaal van ongeveer 20×30 cm met bakpapier. Het is handig om het bakpapier iets groter te hebben dan je bakvorm, zodat de randen ook bedekt zijn en je een extra stukje hebt om je focaccia uit de vorm te tillen.

Vet het bakpapier goed in. Giet het deeg met de hulp van een spatel in de bakvorm en trek het met goed ingevette (!!) handen uit tot een dunne rechthoek. Als het goed is, vult het deeg de hele vorm. Als hij niet genoeg stretcht: wacht even 5 minuutjes om de hoekjes verder uit te kunnen rekken. Dit is niet het meest charmante proces. Als er niet genoeg olie is blijven dingen plakken, en het kan een uitdaging zijn om een min of meer gelijkmatig dikke rechthoek te krijgen. Doe dit zo goed je kan en de meeste oneffenheden lossen zich tijdens het rusten en bakken op.

Giet eventuele olie die in de kom is achtergebleven over de focaccia in de bakvorm. Laat 1 1/2 tot 4 uur rijzen op kamertemperatuur, afgedekt met een andere plank of bakvorm. Er moet genoeg ruimte zijn zodat je deeg kan rijzen en niet tegen de plank aan kan plakken. Verwarm de oven alvast voor op 220°C tijdens het laatste kwartier rijzen.

Nu is het tijd om je deeg te prikken. Haal de plank er af. Druk met ingevette vingers telkens 3 kuiltjes in je deeg. Doe dit in rijtjes, tot je hele deeg gelijkmatig verdeelde deukjes heeft. Je hoeft niet per se de bodem van het bakblik te raken, maar je mag best diep prikken. Ook hierbij is het belangrijk dat je handen goed zijn ingevet, anders kan het deeg blijven plakken.

Sprenkel er eventueel nog wat olijfolie overheen. Bestrooi met grof zout.

Bak 15-20 minuten tot hij goudbruin is en heerlijk naar brood ruikt.

Foto van stukken focaccia op een plank, deels gevuld met tomaat, olijf en cashewkaas, deels met grof zout.
Foto van een aantal stukken focaccia met grof zout.
Opmerkingen

Als je deze focaccia een x gemaakt hebt, dan zal je merken dat het deeg maken en vormen bijna geen tijd kost. Maar je moet wel eindeloos wachten. Bij kortere recepten moet je langer kneden en een kortere periode beter opletten. Dat is een stuk minder handig. Brood heeft vaak baat bij een lange rijstijd, en niet-kneden-lang-rijzen-methodes, zoals van deze focaccia, zorgen ervoor dat het enigszins te combineren is met een normale werkweek, zolang je er maar een dag van tevoren aan denkt. Hierdoor is het ook een heel handig (en indrukwekkend) bijgerecht als je gasten krijgt. Het is nog net te doen om het deeg de avond van tevoren in de koelkast te zetten en als je om 5 uur thuis bent om 7 uur een warm, vers gebakken brood op tafel te hebben staan. Of ’s ochtend een focaccia te stretchen voor een uitgebreide lunch op zaterdag, als je het deeg vrijdag voor je werk even in de koelkast hebt gezet.

Dit recept is een hybride van Bon Appétit en het onvolprezen How To Bake Bread. Want de methode van die eerste is veel handiger, maar de samenstelling en kunnen vullen van die tweede is veel lekkerder. De portie is geschikt als bijgerecht voor 4 mensen, of een kleine knabbel bij een maaltijdsalade voor 8. Het is de volgende dag ook heerlijk met een beetje pesto of cashew kaas, dus bij twijfel: maak een dubbele portie.

Gebruik bakpapier, anders blijft je focaccia plakken. Je wil niet ten overstaan van je gasten een zelfgemaakt brood uit een vorm hoeven bikken. Als je een metalen bakblik hebt dan werkt dat het best, omdat glas wat langzamer opwarmt en de bodem dan minder knapperig wordt. Maar het kan zeker als je niks anders hebt, en een vrijgevormde focaccia op de tray die bij aanschaf in je oven zat maakt het brood niet minder lekker. Het is sowieso lekkerder dan alles wat je in een winkel kan kopen.

Variaties
Gevulde Focaccia

Focaccia is een uitstekende basis voor een lekkere vulling. Gesneden kerstomaatjes, cashew kaas, stukjes of restjes gekookte aardappel, gesneden ui, rozemarijn, de mogelijkheden zijn eindeloos. Duw de vulling in je brood nadat je de gaatjes erin hebt gedrukt. Je nestelt de vulling als het ware in de bovenste laag deeg. Het hoeft niet zo diep mogelijk worden ingedrukt, maar leg de vulling er ook niet zo los bovenop dat die er af valt als je je focaccia na het bakken gaat snijden.

Focaccia met Knoflook – Focaccia met Olijven of Gedroogde Tomaat

Knoflook en olijven of gedroogde tomaat kunnen verbranden als je ze los in de bovenkant van je focaccia duwt, zoals je wel kan doen met andere vullingen. How To Make Bread had hier een ingenieuze oplossing voor: nadat je het deeg op je bakplaat hebt gelegd, verdeel je de olijven of de knoflook over de helft van het deeg, vouwt de andere helft van het deeg er overheen, en stretcht het geheel dan mooi uit tot een grote rechthoek. Daarna gewoon hetzelfde proces met rijzen, de gaatjes erin duwen en bakken. Soms wil er nog wel eens een olijf uitpiepen, maar het deeg dan even samenknijpen over de olijf is dan vaak genoeg om verbranding te voorkomen. Dit werkt ook uitstekend voor knoflook, wat je liever niet eerder toevoegt omdat het rijzen verhindert. Je wil het er ook niet na de koelkastrijs doorheen hoeven kneden, want dan verlies je al je luchtbubbels. Dus het uitsmeren van stukjes knoflook of geraspte/geperste knoflookpasta is de snelste methode. Dat is een ongelofelijk stom taakje, rauwe knoflook gelijkmatig over plakkerig deeg proberen uit te smeren met je handen (want met een spatel is het onbegonnen werk). Maar het werkt uitstekend en knoflookfocaccia is goddelijk!

Chocolate Chunk Cookies (met Zout en Walnoot)

Voor ongeveer 15 koekjes

Ingrediënten
  • 100 gr donkere chocolade
  • 75 gr walnoten (optioneel)

  • 100 gr oersuiker
  • 40 gr bietsuiker
  • 90 gr neutrale olijfolie
  • 75 gr water

  • 250 gr tarwebloem
  • 1 tl bakpoeder
  • 3/4 tl baksoda
  • 1/4 tl zout
  • 1/8 tl vanillepoeder of 1/2 tl -extract (optioneel)
  • mespuntje nootmuskaat, vers geraspt

  • grof zout
Recept

Bedek de bakplaat met bakpapier. Verwarm de oven voor op 180°C.

Als je de walnoten gaat gebruiken: weeg 75 gr walnoten af en kruimel ze in een koekenpan tot fijne stukjes. Rooster ze op een gemiddelde temperatuur tot ze lekker ruiken en donkere plekjes hebben. Zet aan de kant voor later.

Hak de 100 gr chocolade in chunks. Zet aan de kant voor later.

Weeg de natte ingrediënten (100 gr oersuiker, 40 gr suiker, 90 gr olie en 75 gr water) in een middelgrote kom. Mix met een vork of garde tot de suikers zijn opgelost en er geen brokjes meer zijn.

Weeg de droge ingrediënten, (250 gr tarwebloem, 1 tl bakpoeder, 3/4 tl baksoda, 1/4 tl zout, 1/8 tl vanillepoeder, nootmuskaat), bovenop het natte mengsel. Mix met een siliconen spatel of houten lepel tot er geen meelbrokjes meer zijn, maar absoluut niet langer.

Voeg de chocolade en eventuele walnoten toe en roer ze er doorheen

Vorm met een lepel of ijsboltang 15 balletjes ter grootte van een golfbal en leg die met genoeg afstand van elkaar op de bakplaat. Bestrooi met grof zout naar smaak.

Bak 13-15 minuten in de voorverwarmde oven. Een goeie 15 minuten als je ze steviger wil, 13 als je op zoek bent naar een echt zacht Amerikaans cookie.

Haal uit de oven en laat 5 minuten afkoelen op de bakplaat. Leg ze daarna op een rooster/afkoelrek om verder af te koelen.

Eet terwijl ze nog warm zijn maar de vloeibare chocolade geen lava meer is, of wacht tot ze helemaal afgekoeld zijn voor harde chunks.

Foto van drie chocolate chunk cookies op een geel dienblaadje.
Opmerkingen

Ik vind dat deze koekjes niet genoeg grof zout kunnen hebben en meer naar nootmuskaat dan chocolade mogen smaken, maar sommige gezinsleden denken hier anders over. Dit is puur een kwestie van smaak en uitproberen. Je kan nootmuskaat trouwens net zo goed met een klein mesje afschrapen als dat je een dure microplane rasp gebruikt!

Als je de koekjes overmixt dan kan het zijn dat je qua structuur een soort taaitaai met luchttunnels aan de binnenkant krijgt. Dat is geen aanrader, maar gebeurt eerder in een mixer dan met de hand. Het is simpel genoeg te voorkomen door dingen niet langer dan nodig te roeren/mixen.

Dit recept is zijn carrière ooit begonnen als de Ovenly’s Secretly Vegan Salted Choc Chip Cookies maar heeft er inmiddels nog maar weinig mee te maken.

Variaties
George’s Extra Chunky

Oud-collega George had er een handje van om zijn chocolade niet altijd even netjes te snijden. Of überhaupt te snijden. Als je graag een koekje wil met veel textuur en contrast, dan is dat heel lekker. Wij snijden onze chunks sindsdien ook minder fijn, maar voor een echte George’s Extra Chunky ervaring, zorg je dat de chocolade zo groot is dat hij uit het beslag valt en je hem er bovenop in moet duwen voor de koekjes de oven in gaan.

Rogge & Gerookt Zout Chocolate Chunk Cookies

Vervang 100 gr van de bloem door 100 gr volkoren roggemeel en gebruik gerookt zeezout in plaats van gewone vlokken. Bak 12-14 minuten. Volkoren meel neemt meer vocht op dus daardoor kan het koekje sneller bruin worden.

Chocolate Chocolate Chunk Cookies

Voeg 10 gr extra suiker toe aan de natte mix. Vervang 50 gr van de bloem door 50 gr cacaopoeder.